Phân loại rác thải sinh hoạt là quá trình tách rác thải thành các nhóm có đặc tính tương đồng nhau nhằm thuận tiện cho việc vận chuyển và lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp. Đây là bước đầu tiên trong quy trình nên nó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất xử lý rác thải.
Bài viết này, Hải Âu Việt cung cấp những thông tin cần thiết để mọi người nhận diện và phân loại đúng cách tại nguồn
- 1 Vì Sao Cần Phân Loại Rác Thải Sinh Hoạt Tại Nhà?
- 2 Phân Loại Rác Thải Sinh Hoạt Tại Nguồn
- 3 Chất Thải Có Khả Năng Tái Chế, Tái Sử Dụng
- 4 Chất Thải Thực Phẩm
- 5 Chất Thải Rắn Sinh Hoạt Khác
- 6 Bảng Phân Loại Rác Ngắn Gọn
- 7 Hướng Dẫn Phân Loại Rác Thải Tại Nguồn
- 8 Bước 1 - Xác Định Từng Loại Chất Thải
- 9 Bước 2 - Chuẩn Bị Vật Dụng Chứa Phù Hợp
- 10 Bước 3 - Làm Sạch Và Giảm Thể Tích Của Rác
- 11 Bước 4 - Lưu Trữ Rác Thực Phẩm Đúng Cách
- 12 Bước 5: Chuyển Giao Cho Đơn Vị Thu Gom Rác Thải
- 13 Câu Hỏi Thường Gặp
Vì Sao Cần Phân Loại Rác Thải Sinh Hoạt Tại Nhà?
- Tăng khả năng tái chế, tái sử sung, giảm áp lực lên hệ thống xử lý
Phân loại tại nguồn giúp tăng vòng đời sử dụng của những liệu còn khả năng tái chế. Ví dụ như giấy vụn, bìa cacton,.. được nghiền thành bột làm giấy vệ sinh hay nhựa được nung chảy tạo thành thùng vận chuyển trái cây.
Tái chế và tái sử dụng giảm bớt lượng rác thải giám tiếp giảm áp lực lên hệ thống xử lý rác tại các nhà máy đặc biệc ở các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM.
- Hạn chế ô nhiễm
Rác sau khi phân loại cũng kiểm soát quá trình phân hủy để hạn chế ô nhiễm lây lan. Với rác thải nhựa, có thể tái sử dụng thì cất gọn vào nơi khô ráo, rác thải hữu cơ có thể tự phân hủy cần được để trong thùng có thoát nước và ngăn mùi tạm thời trước khi ban xử lý đến thu gom
- Đáp úng quy định về quản lý chất thải sinh hoạt
Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và hướng dẫn kỹ thuật của Bộ Tài Nguyên Và Môi Trường, rác thải cá nhân, hộ gia đình được phân thành 3 nhóm:
- Chất thải có khả năng tái chế
- Chất thải thực phẩm
- Chất thải rắn sinh hoạt
- Lựa chọn công nghệ xử lý rác thải thích hợp
Mỗi loại rác thải có những cách xử lý khác nhau, ví dụ như rác thải hưu cơ có thể dùng biện pháp chôn lấp hoặc ủ phân hưu cơ. Tuy nhiên đa phần rác thải sinh hoạt thường được đưa đến các nhà máy để xử lý bằng những lò đốt rác thải sinh hoạt chuyên dụng. Có như vậy mới xử lý được khối lượng rác phát sinh mỗi ngày
Phân Loại Rác Thải Sinh Hoạt Tại Nguồn
Chất Thải Có Khả Năng Tái Chế, Tái Sử Dụng
Theo công văn 9368, những loại rác thải có vật liệu sau đây được xếp vào rác thải có khả năng tái chế và tái sử dụng
- Giấy
- Nhựa
- Kim loại
- Thủy tinh
- Vải, đồ da
- Gỗ
- Cao su
- Và một số thiết bị điện, điện tử
Đa phần những vật liệu trên đều có khả năng tái chế để ra một sản phẩm mới, tăng vòng đời sử dụng. Tuy nhiên mức độ tái chế còn phải đánh giá lại dựa trên tình trạng hiện tại của vật liệu sau khi sử dụng

Chất Thải Thực Phẩm
Những rác thải sau đây được xếp vào loại rác thải hữu cơ
- Thức ăn thừa
- Thực phẩm hết hạn
- Rau củ và phần bỏ lại trong quá trình sơ chế
- Phần bỏ đi của thịt gia súc, gia cầm
- Phần bỏ đi từ thủy sản, hải sản
Đặc điểm của loại rác thải này là có hàm lượng hữu cơ cao, độ ẩm cao, dễ phân hủy và phát sinh mùi khi lưu trữ không phù hợp

Chất Thải Rắn Sinh Hoạt Khác
Theo hướng dẫn kỹ thuật, chất thải rắn sinh hoạt gồm:
- Chất thải nguy hại: ví dụ như bóng đèn huỳnh quang, nhiệt kế có thủy ngân,..
- Chất thải cồng kềnh: ví dụ như tủ, bàn, ghế,…
- Các chất thải còn lại: ví dụ như vỏ kem đánh răng, gốm, tã bỉm

Bảng Phân Loại Rác Ngắn Gọn
| Loại rác thường gặp | Nhóm phân loại | Cách xử lý sơ bộ khi phân loại |
|---|---|---|
| Báo, sách, vở, giấy viết | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Giữ khô, loại bỏ phần thức ăn/chất bẩn, thu gọn |
| Thùng carton | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Loại bỏ vật chứa bên trong, ép hoặc gấp gọn |
| Hộp, cốc bằng giấy | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Loại bỏ nước hoặc chất chứa bên trong, thu gọn |
| Chai, lọ nhựa | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Tháo nắp nếu cần, loại bỏ chất chứa bên trong, thu gọn |
| Ghế, thau, chậu nhựa | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Loại bỏ vật/chất còn bên trong |
| Lon nhôm, hộp kim loại | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Loại bỏ chất chứa, thu gọn |
| Xoong, nồi và đồ kim loại | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Thu gọn; chú ý vật sắc nhọn |
| Chai, lọ thủy tinh | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Loại bỏ chất chứa, xếp gọn và hạn chế va đập |
| Quần áo, giày dép, đồ vải còn phù hợp | Có khả năng tái sử dụng, tái chế | Tái sử dụng nếu còn tốt, thu gọn khi thải bỏ |
| Thức ăn thừa | Chất thải thực phẩm | Đựng kín, tránh rò rỉ và phát tán mùi |
| Rau, củ, quả bỏ đi | Chất thải thực phẩm | Thu gom riêng trong vật chứa kín |
| Phần bỏ đi từ thịt, thủy hải sản | Chất thải thực phẩm | Chứa kín, hạn chế nước rỉ và mùi |
| Tã, bỉm, băng vệ sinh | CTRSH khác | Thu gọn, bao chứa tránh rơi vãi |
| Giấy ăn, giấy vệ sinh đã sử dụng | CTRSH khác | Thu gom riêng với rác tái chế |
| Hộp xốp, một số sản phẩm nhựa dùng một lần | CTRSH khác | Thu gọn, tránh rơi vãi |
| Gốm, sành, sứ vỡ | CTRSH khác | Thu gọn và lưu chứa an toàn |
| Bàn ghế, sofa, nệm hỏng | Chất thải cồng kềnh thuộc CTRSH khác | Thu gọn, giảm kích thước trước khi chuyển giao |
| Pin, ắc quy | Chất thải nguy hại thuộc CTRSH khác | Giữ nguyên hình dạng, không tháo dỡ |
| Bóng đèn huỳnh quang | Chất thải nguy hại thuộc CTRSH khác | Không đập vỡ, lưu giữ riêng và an toàn |
| Bao bì chứa hóa chất nguy hại | Chất thải nguy hại thuộc CTRSH khác | Lưu giữ trong vật chứa phù hợp, tránh rò rỉ |
| Kim tiêm phát sinh tại hộ gia đình | Chất thải nguy hại thuộc CTRSH khác | Thu gom an toàn để tránh gây thương tích |
Hướng Dẫn Phân Loại Rác Thải Tại Nguồn
Bước 1 – Xác Định Từng Loại Chất Thải
Để việc phân loại được chuẩn xác hơn, bạn nên đánh giá kèm theo tình trạng hiện tại của rác thải.
Nếu là rác có thể tái chế nhưng tình trạng hư hỏng quá nặng, bạn nên chuyển nó thành rác không thể tái chế
Bước 2 – Chuẩn Bị Vật Dụng Chứa Phù Hợp
Với từng loại rác thải cần chuẩn bị những dụng cụ chứa riêng biệt, có đánh dấu để dễ phân biệt. Nếu là hộ gia đình, thao tác này có thể đơn giản hơn là chuẩn bị ba thùng chứa, đối với địa phường, nhiều vụ sử dụng thùng rác có các họa tiết và màu sắc để giúp người dân dễ dàng phân loại, ngoài ra còn tạo mỹ quan độ thị
Bước 3 – Làm Sạch Và Giảm Thể Tích Của Rác
Đối với các loại rác có khả năng tái sử dụng, tái chế cần loại bỏ những phần như thức ăn thừa, nước còn sót lại, có thể phơi khổ để dễ dàng lưu trữ
Các loại thùng carton, hộp giấy nên gấp lại hoặc ép dẹt để giảm thể tích. Chai lọ nên loại bỏ phần nước còn tồn đọng.
Đối với thiết bị điện, điện tử chỉ tháo dỡ nếu có chuyên môn hoặc cần người đủ chuyên môn để giúp đỡ vì có một số thiết bị có chứa các chất hóa học gây hại với cơ thể người
Bước 4 – Lưu Trữ Rác Thực Phẩm Đúng Cách
Chất thải thực phẩm có độ ẩm cao và dễ phân hủy nên cần tác riêng ngay khi loại bỏ. Thức ăn thừa, rau củ và các thành phần bỏ đi nên chứa trong túi hoặc thùng kín, hạn chế rò rỉ nước thải.
Bước 5: Chuyển Giao Cho Đơn Vị Thu Gom Rác Thải
Vật liệu có khả năng tái chế thì đưa đến cơ sở tái chế
Chất thải thực phẩm và chất thải sinh hoạt sẽ được thu gom theo lịch tùy mỗi địa phương
Đối với chất thải nguy hại như pin, ác quy,… cần đưa đến đơn vị có chức năng xử lý phù hợp
Câu Hỏi Thường Gặp
Rác thải sinh hoạt được chia thành mấy loại?
Thành 3 nhóm chính là rác thải có khả năng tái chế, rác thải hữu cơ và rác thải rắn công nghiệp
Túi nilon thuộc loại rác nào?
Thuộc nhóm chất thải có khả năng tái chế.
Pin và bóng đèn thuộc loại rác thải nào?
Thuộc nhóm chất thải nguy hại
Có bắt buộc phải phân loại rác tại nhà hay không?
Có, hộ gia đình có trách nhiệm phân loại chất tại tại nguồn theo quy định của pháp luật.