Vận hành lò hơi nói chung và lò hơi ghi xích nói riêng cần được đảm bảo thực hiện một cách chuẩn chỉn. Điều này không chỉ đảm bảo hệ thống lò sinh hơi ổn định mà còn đảm bảo an toàn cho cả hệ thống lẫn người vận hành. Trên thực tế có nhiều vụ nổ lò hơi do quy trình vận hành không đạt chuẩn.
Bài viết dưới đây, Hải Âu Việt sẽ cung cấp cho bạn quy trình vận hành lò hơi ghi xích đạt chuẩn, đảm bảo an toàn.
- 1 Sơ Đồ Quy Trình Vận Hành Lò Hơi Ghi Xích
- 2 List Thông Tin Cần Kiểm Tra Trước Khi Vận Hành
- 3 Quy Trình Vận Hành Lò Hơi Ghi Xích
- 4 Bước 1: Chuẩn Bị Và Khởi Động Lò Hơi
- 5 Bước 2: Theo Dõi Quá Trình Cháy
- 6 Bước 3: Đưa Lò Vào Chế Độ Cấp Hơi
- 7 Bước 4: Duy Trì Lò Hơi Ghi Xích Vận Hành Ổn Định
- 8 Bước 5: Dừng Lò
- 9 Bước 6: Kiểm Tra Sau Khi Dừng Lò
- 10 Kết Luận
Sơ Đồ Quy Trình Vận Hành Lò Hơi Ghi Xích
Thông tin về quy trình vận hành lò hơi ghi xích được thể hiện tóm tắt qua hình sau

List Thông Tin Cần Kiểm Tra Trước Khi Vận Hành
Trước khi khởi động lò hơi ghi xích, người vận hành cần kiểm tra toàn bộ hệ thống để bảo đảm các thiết bị đang ở trạng thái an toàn và sẵn sàng hoạt động. Chỉ nên tiến hành khởi động khi các hạng mục kiểm tra đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành.
Để hỗ trợ quá trình kiểm tra được thực hiện đầy đủ và thống nhất, Hải Âu Việt đã chuẩn bị sẵn mẫu checklist kiểm tra lò hơi ghi xích trước khi khởi động. Nhà máy có thể tải file về, điều chỉnh theo điều kiện thực tế và sử dụng trực tiếp trong công tác vận hành hằng ngày.
Quy Trình Vận Hành Lò Hơi Ghi Xích
Quy trình vận hành lò hơi ghi xích gồm 6 giai đoạn chính:
- Kiểm tra trước khi vận hành
- Chuẩn bị và khởi động lò hơi
- Nâng tải
- Duy trì vận hành lò hơi ổn định
- Giảm tải và dừng lò
- Kiểm ra sau vận hành
Lưu ý: Nội dung quy trình vận hành lò hơi khi xích chỉ là khung hướng dẫn tham khảo. Quy trình vận hành chi tiết sẽ phụ thuộc vào yêu cầu của nhà chế tạo thiết bị. Người vận hành nên kết hợp thêm thông tin kỹ thuật của thiết bị để có được quy trình vận hành phù hợp cho nhà máy
Sau đây là các bước cụ thể để vận hành lò hơi ghi xích
Bước 1: Chuẩn Bị Và Khởi Động Lò Hơi
Sau khi người vận hành đã kiểm tra các thiết bị trong hệ thống đạt yêu cầu theo checklist Hải Âu Việt đã trình bày ở phần trên. Hệ thống lò sẽ được khởi động
Mồi Lửa
Tùy theo loại lò mà có cách mồi lửa riêng. Mục đích của bước này là tạo một vùng cháy để tiếp nhận nhiên liệu, không đưa lò lên công suất lớn ngay lập tức.
Trong giai đoạn mồi cần quan tâm ngọn lửa có hình thành ổn định hay không và có xuất hiện tình trạng mất lửa hay bắt lửa không thành công hay không.
Đưa Nhiên Liệu Chính Vào Ghi
Khi vùng cháy đã ổn định, nhiên liệu sẽ được đưa vào bằng hệ thống băng tải cấp liệu (hoặc thủ công tùy lò).
Nhiên liệu được cấp lên bề mặt ghi và đi qua vùng cháy đã được mồi ban đầu
Ghi xích di chuyển tịnh tiến vừa đưa nhiên liệu vào buồng đốt vừa đưa tro đã cháy kiệt ra khỏi buồng đốt.
Lượng nhiên liệu ở thời điểm này nên được kiểm soát, tránh cấp nhiên liệu quá lớn ngay từ ban đầu.
Thiết Lập Lớp Nhiên Liệu Ban Đầu
Sau khi lớp nhiên liệu chính bắt đầu cháy, người vận hành điều chỉnh cơ cấu cấp liệu để hình thành một lớp nhiên liệu đồng đều trên bề mặt ghi.
Quan sát lớp nhiên liệu qua các cửa kiểm tra dọc theo buồng đốt, điều chỉnh nếu lượng nhiên liệu cấp vào không đạt chuẩn
Điều Chỉnh Gió Cấp Và Tốc Độ Ghi
Khi lớp nhiên liệu cháy đã ổn định, người vận hành điều chỉnh gió cấp, lượng nhiên liệu và tốc độ ghi đồng thời với nhau.
Đầu tiên, quan sát tình trạng cháy của nhiên liệu, nếu nhiên liệu cháy xuất hiện nhiều khói, xuất hiện tình trạng thiếu khí cần điều chỉnh tăng gió cấp và giảm lớp nhiên liệu trên bề mặt ghi xích.
Tiếp theo, điều chỉnh tốc độ ghi để nhiên liệu có đủ thời gian cháy kiệt hoàn toàn. Nếu cuối ghi nhiên liệu còn sót lại trong tro nhiều cần điều chỉnh tốc độ ghi chậm lại. Ngược lại nếu nhiên liệu cháy hết sớm, tạo nhiều khoảng trống trên bề mặt ghi cần tăng tốc độ ghi xích.
Lưu ý: mỗi lần điều chỉnh chỉ trong phạm vi nhỏ và xem xét đánh giá tình trạng lò. Cứ làm tiếp tục đến khi quá trình cháy ổn định như ý muốn.
Theo Dõi Áp Suất Và Nhiệt Độ
Người vận hành đảm bảo các thông số về nhiệt độ và áp suất trong ngưỡng bình thường. Khắc phục sự cố nếu có những thông số không tốt báo về hệ thống
Bước 2: Theo Dõi Quá Trình Cháy
Theo Dõi Vùng Sấy Nhiên Liệu
Đây là vùng nằm gần đầu cấp liệu, vùng này hoạt động để làm bay hơi độ ẩm còn sót lại trong nhiên liệu, để nhiên liệu dễ bắt cháy hơn khi tiến sâu vào các vùng bên trong dải ghi xích.
Tại đầu ghi, người vận hành cần kiểm tra nhiên liệu mới được cấp xuống có trải tương đối đều theo chiều rộng ghi hay không. Không để xuất hiện tình trạng một bên quá dày, một bên quá mỏng hoặc nhiên liệu tập trung thành từng đống.
Tiếp tục quan sát quá trình nhiên liệu được nung nóng và chuyển dần sang vùng bắt cháy. Nếu nhiên liệu còn ẩm, người vận hành có thể thấy vùng chưa cháy kéo dài hơn bình thường.
Theo Dõi Vùng Bắt Cháy
Quan sát toàn bộ chiều rộng của ghi, đảm bảo quá trình cháy diễn ra đồng đều, không cháy cục bộ
Nếu điểm bắt cháy liên tục dịch chuyển về phía cuối ghi, cần kiểm tra độ ẩm nhiên liệu, chiều dày lớp liệu, tốc độ ghi và phân phối gió
Nếu chỉ một khu vực bắt cháy chậm, cần kiểm tra thêm khả năng nhiên liệu bị dồn cục hoặc lượng gió dưới ghi ở khu vực đó không phù hợp.
Theo Dõi Vùng Cháy Chính
Đây là khu vực cần được theo dõi nhiều nhất.
Nếu các theo dõi trên được làm chuẩn chỉn, vùng cháy chính sẽ hoạt động tưởng đối ổn định.
Người vận hành quan sát đảm bảo nhiên liệu rải đều mặt ghi và việc cháy diễn ra đồng đều.
Theo Dõi Vùng Cháy Kiệt
Theo dõi nhiên liệu đã cháy kiệt khi đến bộ phận thải xỉ chưa.
Nếu xỉ còn nhiều nhiên liệu chưa cháy, cần xem xét lại cả quá tình cháy trên ghi đặc biệt là tốc độ và độ dày nhiên liệu.
Lưu ý: Người vận hành cần phối hợp thay đổi hợp lý giữa ba thông số: độ dày nhiên liệu – tốc độ ghi – gió cấp
Bước 3: Đưa Lò Vào Chế Độ Cấp Hơi
Kiểm Tra Điều Kiện Trước Khi Cấp Hơi
Người vận hành cần xác nhận những yếu tố sau đây trước khi bật cấp hơi
- Mực nước lò hơi vẫn đúng chuẩn
- Áp kế và tín hiệu pressure transmitter/HMI hiển thị bình thường.
- Hệ thống cấp nước đang ở chế độ sẵn sàng hoặc tự động.
- Bơm cấp nước có khả năng đáp ứng khi tải hơi tăng.
- Quá trình cháy trên ghi đang ổn định.
- Quạt cấp, quạt hút và furnace draft ổn định.
- Không có alarm hoặc interlock quan trọng chưa xử lý.
- Van hơi chính, van warm-up/bypass nếu có, drain và steam trap ở trạng thái được SOP quy định.
- Đường hơi phía sau lò đã sẵn sàng
- Không còn người làm việc trên tuyến hơi.
Đưa Tải Hơi Vào Hệ Thống
Đầu tiên, người vận hành cần làm ấm đường ống vận chuyển hơi.
Sau đó mở van cho hơi đi vào từ từ đường ống. Kết hợp đồng thời tăng nhiệt và nước cấp ở đầu lò để đáp ứng cho quá trình sinh hơi diễn ra liên tục.
Kiểm tra áp suất và mực nước sau khi mở van hơi, đảm bảo các thông số không xuất hiện bất thường.
Bước 4: Duy Trì Lò Hơi Ghi Xích Vận Hành Ổn Định
Khi lò đã cấp hơi ổn định, người vận hành cần liên tục theo dõi các thông số chính và phối hợp điều chỉnh nhiên liệu, gió, tốc độ ghi và nước cấp theo nhu cầu tải. Không nên thay đổi mạnh một thông số riêng lẻ vì các yếu tố này có quan hệ trực tiếp với nhau.
Bước 5: Dừng Lò
Quy trình dừng lò được trình bày dưới đây chỉ áp dụng cho các tình hướng thông thường. Nếu buộc phải dừng lò khẩn cấp cần áp dụng quy trình riêng tùy theo từng thiết bị của nhà máy.
Giảm Tải Nhiên Liệu Và Gió Cấp
Mọi hoạt động giảm đều diễn ra từ từ, đầu tiên là giảm nhiên liệu vào buồng đốt.
Tiếp theo điều chỉnh lượng gió cấp vừa đủ cho quá trình cháy.
Khi nhiên liệu cháy kiệt, tiếp tục vận hành lò đến khi tro xỉ được đưa tự động ra khỏi buồng đốt.
Làm Nguội Lò
Sau khi quá trình cháy kết thúc, người vận hành cần để lò giảm nhiệt và giảm áp từ từ theo SOP. Không xả hết nước khi lò đang còn nóng.
Bước 6: Kiểm Tra Sau Khi Dừng Lò
Kiểm tra tình trạng của các thiết bị sau quá trình sinh hơi, danh mục cần kiểm tra như sau:
- Ghi xích và hệ thống truyền động.
- Hệ thống cấp nhiên liệu.
- Quạt cấp và quạt hút.
- Bơm nước cấp.
- Đường hơi và đường nước.
- Van, mặt bích và các vị trí có khả năng rò rỉ.
- Hệ thống xử lý khí thải.
- PLC/HMI, alarm và các lỗi phát sinh trong quá trình dừng.
Ghi chép toàn bộ thông tin vào nhật kí vận hành để người vận hành tiếp theo nắm được thông tin.
Kết Luận
Quy trình vận hành lò hơi ghi xích chỉ thực sự hiệu quả khi người vận hành hiểu được trạng thái của lò và biết cách phản ứng trước những thay đổi trong quá trình làm việc, thay vì chỉ thực hiện máy móc theo từng bước. Việc tuân thủ đúng quy trình, thường xuyên quan sát các dấu hiệu bất thường và ghi nhận đầy đủ thông số vận hành sẽ giúp lò duy trì khả năng sinh hơi ổn định, hạn chế tiêu hao nhiên liệu và giảm nguy cơ xảy ra sự cố.
Các hướng dẫn trong bài viết mang tính tham khảo cho quá trình vận hành lò hơi ghi xích. Khi áp dụng thực tế, người vận hành cần ưu tiên quy trình kỹ thuật, thông số thiết kế và SOP được phê duyệt riêng cho từng hệ thống lò.